CSRD po Omnibus I: co się zmieniło dla polskich firm

W skrócie

Omnibus I, czyli dyrektywa (UE) 2026/470, zawęża obowiązek sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (CSRD) do firm, które mają jednocześnie ponad 1000 pracowników i ponad 450 mln EUR obrotu netto. W Polsce obowiązek obejmie według szacunku Ministerstwa Finansów ok. 360 jednostek zamiast ok. 3 500. Firmy z nowego zakresu, które nie raportowały w pierwszej fali, złożą pierwszy raport w 2028 r. za rok 2027, według uproszczonych ESRS i z poświadczeniem tylko na poziomie ograniczonym.

Czym jest Omnibus I

Omnibus I to dyrektywa (UE) 2026/470 z 24 lutego 2026 r., która zmienia CSRD i CSDDD. Komisja Europejska zaproponowała ją w lutym 2025 r. jako pierwszy pakiet uproszczeń. Dyrektywa ukazała się w Dzienniku Urzędowym UE 26 lutego 2026 r. i weszła w życie 18 marca 2026 r.

Zmienia cztery akty: dyrektywę o rachunkowości (2013/34/UE), dyrektywę o badaniu sprawozdań (2006/43/WE), CSRD (2022/2464) i CSDDD (2024/1760). Państwa członkowskie mają czas do 19 marca 2027 r. na wdrożenie części dotyczącej sprawozdawczości.

Kto raportuje po zmianach

Obowiązek obejmuje teraz tylko największe firmy. Oba progi muszą być spełnione jednocześnie, na poziomie jednostki albo grupy.

Kto	Warunek po Omnibusie I
Spółka lub grupa z UE	średnio ponad 1000 pracowników i ponad 450 mln EUR obrotu netto
Grupa spoza UE	ponad 450 mln EUR obrotu w UE i spółka zależna lub oddział w UE z obrotem ponad 200 mln EUR

W Polsce to ok. 360 jednostek zamiast ok. 3 500. Tak szacuje Ministerstwo Finansów na podstawie danych GUS i zastrzega, że to wartości szacunkowe.

Harmonogram

Data	Co się dzieje
14.03.2026	W Polsce wchodzi w życie zwolnienie dla pierwszej fali: jednostki spoza nowego zakresu mogą nie raportować za lata 2025 i 2026 (Dz.U. 2026 poz. 333).
18.03.2026	Omnibus I wchodzi w życie.
21.09.2026	W Dzienniku Urzędowym UE ukazują się zmienione ESRS (2026/1563) i standard dobrowolny (2026/1560).
27.09.2026	W UE zaczyna obowiązywać dyrektywa 2024/825 o twierdzeniach środowiskowych. Polska ustawa wdrażająca wchodzi w życie 27.09.2027.
1.01.2027	Startuje pierwszy rok obrotowy dla drugiej fali. Od tego roku obowiązują zmienione ESRS i limit pytań w łańcuchu wartości.
19.03.2027	Termin wdrożenia zmian w CSRD do prawa krajowego.
2028	Pierwsze raporty drugiej fali, za rok obrotowy 2027.
26.07.2029	Firmy objęte CSDDD stosują obowiązki należytej staranności.

Firma z pierwszej fali, która nadal spełnia nowe progi, raportuje bez przerwy. Za rok obrotowy 2026 może wybrać jedną z trzech dróg: dotychczasowe ESRS, dotychczasowe ESRS z ulgami z nowego rozporządzenia albo zmienione ESRS w całości. W raporcie trzeba wskazać, którą wersję zastosowano.

Łańcuch wartości: limit pytań do dostawców

Od roku obrotowego 2027 dostawca zatrudniający do 1000 osób może odmówić danych, które wykraczają poza krótką listę ze standardu dobrowolnego. Lista jest w załączniku II rozporządzenia delegowanego (UE) 2026/1560.

Limit chroni dane zbierane na potrzeby raportu CSRD klienta. Nie blokuje pytań, które wynikają z innych przepisów UE albo prawa krajowego. Polski dostawca niemieckiego producenta samochodów nadal dostanie ankietę, ale jej zakres ma granice.

Poświadczenie: zostaje poziom ograniczony

Omnibus I utrzymuje tylko poświadczenie ograniczone (limited assurance). Pierwotna CSRD zakładała stopniowe przejście na poświadczenie racjonalne (reasonable assurance). Ten plan wypadł.

Przy poświadczeniu ograniczonym biegły rewident stwierdza, że nie zauważył niczego, co wskazywałoby na istotne błędy. To mniej niż opinia z badania sprawozdania finansowego, ale nadal wymaga danych ze źródłem, właścicielem i historią zmian. W Polsce atestację wykonuje biegły rewident na zasadach z ustawy z 6 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1863).

Zmienione ESRS od 2027 roku

Komisja przyjęła zmienione ESRS 3 lipca 2026 r. w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2026/1563. Stosuje się je obowiązkowo do lat obrotowych zaczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później.

Liczba obowiązkowych punktów danych spada o ponad 60%, a wszystkich punktów danych o ponad 70%.
Komisja szacuje, że koszt raportowania na firmę spadnie o ponad 30%.
Standardy sektorowe nie powstaną: Omnibus I usunął ten obowiązek.
Polska wersja językowa ukazuje się razem z publikacją w Dzienniku Urzędowym UE.

Podwójna istotność zostaje. Nadal decyduje o tym, które tematy trafiają do raportu, więc analizę istotności trzeba zaktualizować pod nowe standardy.

Wdrożenie w Polsce

CSRD weszła do polskiego prawa przez nowelizację ustawy o rachunkowości z 6 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1863). Ustawa z 9 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1020) przesunęła terminy dla kolejnych fal.

Ustawa z 27 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 333) dodała do ustawy o rachunkowości przepis epizodyczny. Jednostka z pierwszej fali, która nie mieści się w nowym zakresie, może zrezygnować z raportu za lata obrotowe 2025 i 2026. Decyzję podejmuje kierownik jednostki.

Nowe progi z Omnibusu I Polska musi wpisać do ustawy o rachunkowości do 19 marca 2027 r. Projekt tej nowelizacji warto śledzić w wykazie prac legislacyjnych rządu.

CSDDD po Omnibusie I

Omnibus I zawęził też dyrektywę o należytej staranności. Obejmuje ona teraz firmy z UE z ponad 5000 pracowników i ponad 1,5 mld EUR obrotu netto. Obowiązki stosuje się od 26 lipca 2029 r.

Z CSDDD zniknął obowiązek przyjęcia i wdrożenia planu transformacji klimatycznej. Odpowiedzialność cywilna nie jest już ujednolicona na poziomie UE, decyduje prawo krajowe. CSRD nadal pyta, czy firma ma plan transformacji, i każe go opisać, jeśli istnieje.

Co zarząd powinien zrobić teraz

Sprawdź progi na liczbach za 2026 rok. Policz średnie zatrudnienie i obrót netto dla jednostki i dla grupy. Decyduje łączne spełnienie obu progów.
Zaplanuj raport za 2027 rok, jeśli jesteście w zakresie. Rok obrotowy 2027 zaczyna się za dwa miesiące, więc dane trzeba zbierać od 1 stycznia.
Zaktualizuj analizę podwójnej istotności. Zmienione ESRS mają mniej punktów danych, ale zakres raportu nadal wynika z istotności.
Uzgodnij z biegłym rewidentem zakres poświadczenia. Ustalcie, jakich dowodów i jakiej ścieżki audytu będzie oczekiwał.
Odpowiadaj klientom w granicach limitu, jeśli jesteś dostawcą. Przygotuj dane z listy standardu dobrowolnego i miej je gotowe na zapytania.
Zdecyduj o raporcie dobrowolnym, jeśli wypadacie z zakresu. Banki, inwestorzy i duzi klienci nadal pytają o dane ESG, a standard dobrowolny daje wspólny format.
Przejrzyj komunikację marketingową. Od 27 września 2026 r. dyrektywa 2024/825 zakazuje w UE ogólnych twierdzeń środowiskowych bez dowodów. W Polsce zakaz obowiązuje od 27 września 2027 r.

Najczęstsze pytania

Czy moja firma musi raportować według CSRD po Omnibusie I?

Tak, jeśli w ostatnim roku obrotowym jednocześnie zatrudniała średnio ponad 1000 osób i miała ponad 450 mln EUR obrotu netto, na poziomie jednostki albo grupy. Grupy spoza UE raportują, gdy mają ponad 450 mln EUR obrotu w UE i spółkę zależną lub oddział w UE z obrotem ponad 200 mln EUR.

Kiedy pierwszy raport dla firm z drugiej fali?

W 2028 r., za rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2027 r. lub później. Raport powstaje według uproszczonych ESRS z rozporządzenia delegowanego (UE) 2026/1563.

Czy firmy z pierwszej fali, które wypadają z zakresu, muszą raportować za 2025 i 2026 rok?

W Polsce nie muszą. Ustawa z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 333) pozwala kierownikowi jednostki zrezygnować z raportu za lata obrotowe 2025 i 2026, jeśli jednostka nie mieści się w nowym zakresie.

Czy duży klient może żądać od małego dostawcy pełnych danych ESG?

Na potrzeby własnego raportu CSRD już nie. Od roku obrotowego 2027 dostawca z maksymalnie 1000 pracowników może odmówić danych wykraczających poza listę ze standardu dobrowolnego (rozporządzenie delegowane (UE) 2026/1560). Limit nie dotyczy pytań wynikających z innych przepisów.

Czy poświadczenie raportu będzie zaostrzone do poziomu racjonalnego?

Nie. Omnibus I utrzymuje tylko poświadczenie ograniczone (limited assurance). Plan przejścia na poświadczenie racjonalne (reasonable assurance) wypadł z dyrektywy.

Gdzie ten temat jest w kursie

Regulacje po Omnibusie I omawia moduł 4: Governance, etyka i compliance ESG. Drogę danych do raportu, podwójną istotność i poświadczenie pokazuje moduł 3b: Reporting, materialność i ESG data management. Definicje pojęć znajdziesz w Słowniku ESG 2026.

Źródła

Tekst opisuje stan prawny na 1 listopada 2026 r. Nie jest poradą prawną. Przed decyzją sprawdź aktualny tekst przepisów.